Doe het zelf

Hier komt dan eindelijk een berichtje over onze zolder - ons winterprojekt dit jaar. Ons huis is gebouwd in 1935, en de zolder is sinds 1950 eigenlijk niet in gebruik geweest. Zo'n 'råloft' (ruwe zolder) ziet er ongeveer zo uit zoals hierboven - een oude golvende vloer, scheve schoorsteen en een houten dak waar de wind doorheen waait. Wel zonde natuurlijk om zo'n oppervlak niet te gebruiken, dus ons plan is om er een flinke slaapkamer van te maken, met uitzicht op Byåsen (de heuvel ten westen van de stad).

Goed... maar zover is het voorlopig nog niet, helaas. Eerst werken we ons door een enorme papierwinkel heen - zelfs een relatief kleine ingreep als het ombouwen van een zolder vereist een brandtechnisch rapport, aanleg van belangrijke dingen door deskundigen (elektriciteit bv), en verder natuurlijk gewoon een hoop getimmer en gezaag. Na een paar afgeketste deals met plaatselijke timmerlui (de nieuwe upper class) hebben we besloten om al het simpele werk gewoon lekker zelf te doen. Daarmee besparen we genoeg om van het voorjaar flink op vakantie te kunnen, en da's natuurlijk mooi mee genomen. Wel hebben we inmiddels een verontrustend lange telefoonlijst met loodgieters, elektriciëns, blikkenslagers, timmerlui, branddeskundigen, bouwconsultants, trappenbouwers etcera.

De afgelopen weken zijn we aan de slag gegaan, eerst met de isolatie. Daarvoor brengen we een onwezenlijk aantal balken en latjes aan, daartegenaan komt dan de glaswol en daarover heen afdekplaten (en ja, voor de techneuten - we hebben gedacht aan beluchting, wind- en vochtwering). In 1935 waren balken 18 cm dik, tegenwoordig 15 of 20. Dus... zagen we met onze nieuwe coole tafelcirkelzaag 5 meter lange balken 2 cm dunner. Maar eerst moeten ze natuurlijk vanuit de tuin via het balkon en het nauwe trapgat naar zolder. Inderdaad, een eitje. De lichtgekleurde balk hieronder is een van nieuwe die we net hebben aangebracht.

Tussen al die dikke balken moeten nog extra latjes getimmerd worden, zodat het geheel een geinig psychedelisch plaatje wordt:

We klussen rustig verder, en ooit zullen we rustig kunnen slapen op de plek waar we nu nog honderden schroeven en spijkers de muur in staan te rammen. Wordt vervolgd.

Londen

In Londen heeft Raballder (zo heet de volleyballclub) Scandinavië vertegenwoordigd op het jaarlijkse Live-tournament. Het was onze eerste internationale trip en we hebben zowaar twee wedstrijden gewonnen.

Daarnaast is het natuurlijk altijd leuk om in een echte Grote Stad rond te hangen - en vanwege het volleyballgebeuren eens een keer niet de stroom toeristen te volgen maar juist het dagelijkse leven in de woonwijken van de stad mee te maken. Voor Stefan was het een hernieuwde kennismaking met de vermoeiende Engelse gewoonte om werkelijk overal bordjes op te hangen met 'doe dit niet, doe dat niet', 'pas op, natte vloer' etcera. Het vliegticket was ook een mooi voorbeeld - het ticket zelf was maar 1 vodje papier maar er zat een heel pakket aan 'notices' bij voor alle mogelijke tegenslag...

Wat ze in Londen trouwens erg goed kunnen is wolkenkrabbers bouwen. Nu we inmiddels gewend zijn aan houten gebouwen zijn we des te meer onder de indruk van dit soort waanzinnige constructies (the Gherkin heet deze geloof ik):

Snus

Nu de herfststormen over het land waaien en de winter niet lang meer op zich laat wachten heb ik mooi even de tijd om eindelijk eens te vertellen over een van de meer shockerende ontdekkingen die we al in de eerste maanden in Trondheim deden: snus (spreek uit snuus).

Snus is een typisch Scandinavisch fenomeen. Het is een klein pakketje (pruim)tabak dat in een mini-theezakje zit. Het wordt verkocht in talloze varianten, van menthol via caramel tot aardbeiensmaak...(zie bijvoorbeeld http://www.snus.cc/snus-brands.aspx) en zo'n theezakje stop je dan tussen je onderlip en je ondertanden. Het ruikt als... nouja in ieder geval niet iets wat je in je mond wilt stoppen, en het is een ontzettend onelegant gezicht als er weer iemand zo'n pakketje op zijn of haar gemak in zijn mond frommelt. Fervente snusgebruikers zijn te herkennen aan slijtage en diepe bruinverkleuring van de ondertanden - de constante stroom van tabak laat na verloop van tijd zijn sporen na. Op straat zie je ongeveer net zo vaak een uitgetuft snuspakketje liggen als een peuk.

Snus wordt gebruikt door jong en oud, en vrouwen gebruiken het bijna net zoveel als mannen. Er is ook sprake van een come-back: tegenwoordig is het weer superhip om met de nieuwste papaja-toffee-snus aan te komen zetten, of juist met extra kleine snuspakketjes subtiel uit de hoek te komen. Het is ook heel normaal om vlak voor een belangrijke vergadering even te snusen - ongeveer net zo normaal als een kop koffie om wat wakker te worden.

Het effect van snus op de gezondheid wordt natuurlijk regelmatig bestudeerd en het lijkt toch eigenlijk niet zo heel gezond om te snusen, maar niemand die zich daaraan stoort. Eigenlijk is snus een gedoogde drug. Merkwaardig in een land dat zo streng optreedt tegen andere softdrugs als alcohol en hasj...

Werkreis: Flekkefjord

Maandagochtend 4 uur begon een werkweek in Flekkefjord, een stadje midden tussen Stavanger en Kristiansand in het uiterste zuiden van Noorwegen. Flekkefjord DC is een geinig stadje met witgeverfde huizen, smalle straatjes, een heerlijk dialekt met 'skarring' (de letter R die ongeveer als een G wordt uitgesproken) en een heel gemoedelijke sfeer. Dat gemoedelijke is heel gezellig als je op vakantie bent maar duidelijk niet als je probeert in een week een gemeente in stelling te brengen voor een half jaar durende taxatieproject. Uiteindelijk is het allemaal goed gekomen en tussen de lange werkdagen door heb ik nog wat foto's genomen, vooral van het stadsdeel Hollenderbyen (Hollanderstad).

Hollenderbyen ontstond vanaf de 13e eeuw doordat er een levendige handel in vooral hout en vis was met Nederland. Die handel zorgde ervoor dat de Nederlandse bouwstijl werd geimporteerd. Later werden veel huizen wit geverfd als statussymbool - wit was de duurste kleur verf. Hierboven een stukje Hollenderbyen met links koffietent 'Den flyvende hollender' (jepp) - en rechts in de verte ons hotel.

Hieronder het uitzicht vanaf het gemeentehuis. Rechts vooraan 'Geoservice headquarters' (voor de duur van het projekt hebben we zowaar een eigen huis ter beschikking) - rechts verderop de bibliotheek, en in de verte kwamen vroeger de Hollanders aanvaren.

Interview

Deze week heb ik meegewerkt aan een artikel dat DinSide.no, een soort consumentensite, heeft gepubliceerd op hun website. Het thema was werk en homosexualiteit, en aangezien veel media maar al te graag een lekker problematische draai geven aan zoiets besloot ik mee te werken aan het interview en juist positief te zijn. Dat is redelijk gelukt. Het resultaat staat hier: http://www.dinside.no/php/art.php?id=397484. Gedeeltelijke vertaling:

Jasper de Mooij (32) werkt als consultant in de IT-branche. Ook hij is homo, maar koos ervoor om van het eerste ogenblik af open te zijn over zijn geaardheid. Al tijdens een sollicitatiegesprek als het thema aan de orde komt: op de vraag die nogal eens opduikt "Wat doet je echtgenote voor werk?" antwoordt hij door te vertellen wat manlief uitspookt op werkdagen. "De allermeesten vinden het allemaal wel best, het is niet echt een big issue", zegt Jasper. Hij vindt het verstandig om direkt duidelijk te zijn over de zaak. "Mocht het voor de werkgever een reden zijn om voorkeur te geven aan een andere kandidaat, dan is het prima dat ik uiteindelijk niet voor deze werkgever ga werken", zegt hij. Hij vertelt dat door open en positief te zijn anderen vaak net zo positief reageren en dat de kans aanzienlijk kleiner wordt dat men misbruik maakt van de situatie.

Werkreis: Gausdal

Maandagochtend 04.45 uur ging de wekker en begon een nieuwe werkweek. Samen met collega Ronny, een deel van het bouwarchief van gemeente Gausdal en een forse stapel cd's begon een reis van bijna 6 uur richting Gausdal, een gemeente ten westen van Lillehammer. Ook daar wordt de beruchte 'eiendomskatt' (vastgoedbelasting) voor het eerst ingevoerd, en natuurlijk is mijn werkgever bereid om daar bij te assisteren. Zo'n project duurt ongeveer een jaar en is voor de meeste Noorse gemeenten een enorme opgave - de meesten hebben minder dan 10.000 inwoners en een oppervlakte even groot als de provincie Utrecht, en minder dan 100 ambtenaren in het gemeentehuis - dus een beetje hulp kunnen ze goed gebruiken.

Gausdal is een typische 'dalkommune' in Gudbrandsdalen, een enorm dal dat zich uitstrekt langs een groot deel van de weg van Trondheim naar Oslo. 's winters is het een populair skigebied, de rest van het jaar lijkt het op de 'shire' uit Lord of the ring - stil, beschermd, vredig, groen. Heel mooi dus eigenlijk en ik zou er best een zomer ofzo willen wonen.

Goed, ik zal dit blog niet te veel vervuilen met details over werkweken enzo, maar het was een heftig weekje met ongeveer 60 werkuren in ieder geval. Maandag rond lunch wandelden we het gemeentehuis binnen en hebben het een kleine week lang op zijn kop gezet - opeens moesten er lijsten worden opgehoest met 'welke hyttes zijn aangesloten op het rioolstelsel', 'waar liggen de wegen die 's winters worden afgesloten voor verkeer', 'welke sportverenigingen zijn er in de gemeente' enzovoort - effe goed schrikken dus voor de meeste ambtenaren die normaal gesproken niet zo vreselijk veel te doen hebben...

Na werktijd hebben we nog wat rondgetoerd door de gemeente (anderhalf tot twee uur rijden van de ene naar de andere kant van de gemeente!), paddestoelen gezocht, Quentin Tarantino's laatste film gezien, Lillehammer onveilig gemaakt en een adembenemend mooie omweg genomen op de terugweg. Hieronder wat foto's.

Een stukje 'vidda' - een weids open landschap hoog in de bergen. In het Noors bestaat er een woord 'storslagen' dat van toepassing is op zo'n indrukwekkend landschap. 'Storslagen' is de overtreffende trap van 'weids'; een landschap dat gemaakt lijkt door reuzen die enorme bergpartijen en valleien lukraak hebben neergesmeten.

Een bergtop begroeid met (rendier)mos.

Tja... zo vliegen die uren in de auto voorbij. Op naar de volgende werkreis!

Oterfisking in Gråvatnet

Nadat we een paar weken geleden al een spoedcursus 'vissen met oter' hadden gevolgd bij een collega die ons in zijn hytte uitgenodigd had, was het dit weekend tijd om met Ola en Håvard toe te slaan met zo'n 'oter'-geval.

Een oter is een houten plankje met een lange lijn eraan. Het plankje zeilt verticaal door het water doordat het vanuit een roeiboot wordt voortgetrokken. Aan de hoofdlijn zitten 6-8 losse lijntjes vastgeknoopt met elk een haakje eraan, waardoor je dus opeens met 6-8 haken vist in plaats van met 1. Aanzienlijk meer kans dus op een mooi maaltje bergforel.


Vrijdagmiddag direkt uit het werk sprongen we de auto in om een eindje naar het oosten te rijden, Ola's geboortegrond. In the middle of nowhere (voor Nederlandse begrippen dan) liggen een paar meren, waaronder 'Gråvatnet' (=grijs meer). Na de auto geparkeerd te hebben op het dichtsbijzijnde stukje weg wandelden we dik anderhalf uur in volkomen eenzaamheid met ieder 10+ kg bagage op zijn rug naar de hytte waar we het weekend hebben doorgebracht. Alleen al deze wandeling was prachtig - een moerassig berggebied aan het einde van de zomer ruikt naar van alles en nog wat, in de verte lag al een dun laagje sneeuw op de bergtoppen, en alleen onze voetstappen en de wind verstoorden de stilte.

Uiteindelijk bereikten we de hytte. Nadat we ontdekt hadden dat het zonnepaneel overleden was maakten de we de allesbrander aan, zodat het snel warm werd terwijl we kaarsen aanstaken en de meegezeulde rode wijn inschonken. De laatste zonnestralen verdwenen achter de bergen en na de inspannende wandeling en een paar wijntjes sliepen we als een blok.

De volgende ochtend was het tijd voor de oter. Met zijn vieren + cocker spaniel Mili in de boot was het een heel eind roeien, maar na twee ronden over het meer hadden we al een bescheiden avondmaal bij elkaar gevist - 4 forelletjes van eetbaar formaat. Tegen beter weter in gingen we vlak voor het avondeten nog even aan de slag met een paar hengels, en ving ik de forel van de dag. Nu ben ik niet echt zo'n macho visser die met zijn net gevangen karper staat te pronken, maar ik was apetrots - zie foto...

Na een heerlijk avondmaal met forel op Nederlandse wijze en een nacht vol met vissersdromen hebben we zondag nog een ronde gemaakt over het meer, met dit keer 11 vissen. Terwijl ik de vangst stond te 'processen' aan de rand van het meer bedacht ik dat dit wel zo ongeveer het optimale hyttegevoel moet zijn waar veel Noren zo aan hechten. Heerlijk, een weekendje weg met alleen de natuur, vrienden, een beetje vissen en 's avonds de open haard met een wijntje...

Op weg terug naar de auto heeft het anderhalf uur lang geregend maar dat was niet genoeg om ons feel-good gevoel te breken. Halverwege de wandeling besloot Mili plotseling twee rendieren te gaan vangen. Het laatste beeld van het weekend was de twee rendieren, waarvan een spierwit, die aan de horizon wegzweefden terwijl wij de modderige helling afklauterden.

Helsinki + Tallinn

Tja, nu is het zo langzamerhand wel afgelopen met onze grand tour Scandinavië voor deze zomer. Doordat Stefan in verband met zijn werk in Helsinki was, lag een weekendje in Finlands hoofdstad voor de hand. En aangezien je vanuit Helsinki in anderhalf uur in Tallinn bent hebben we dat meteen ook nog maar even meegenomen. Inmiddels ken ik daar de weg...

Helsinki in vogelvlucht: de Tuomiokirkko kerk.

De haven:

Toen we een paar jaar geleden op vakantie waren in Finland vonden we het een duur land, maar gemeten naar het Noorse prijsniveau is het redelijk goedkoop... bizar.

Het mooie oude centrum van Tallinn, dit keer zonder sporen van uit de klauwen gelopen vrijgezellenfeestjes:

Uddevalla, Gøteborg, Sandefjord, Oslo...

Met Lofoten nog op ons netvlies hadden we ook nog een tripje naar Zuid-Zweden op het programma voordat we weer aan het werk zouden gaan. Vlabij Uddevalla, ongeveer tussen Oslo en Gøteborg, hebben we een paar dagen doorgebracht in de hytte van de ouders van Leif. Zo hebben we ook een heel ander deel van Scandinavië gezien, en daarnaast konden we mooi even op de koffie bij Stefans oom en tante die op een camping vlakbij stonden.

Gøteborg is een prettige stad. Dat komt vast doordat Nederlanders hebben geholpen bij de aanleg, nu zijn er nog steeds kanalen en zo'n leuke oude stadswal net als Naarden heeft bijvoorbeeld. Of Wageningen.

Natuurlijk hebben we ook een paar uurtjes rondgestiefeld door de bossen rond Uddevalla. Niet alleen zijn de bomen duidelijk hoger dan in midden-Noorwegen, er groeien ook allerlei soorten paddestoelen die we nog nooit eerder hadden gezien - en ook dus ook niet durfden op te eten.

Na Uddevalla zijn we teruggereist via Sandefjord in het zuiden van Noorwegen, waar we hebben gegeten bij Leifs moeder, om de volgende dag door te reizen naar Oslo. Daar hebben we niet alleen geshopt maar ook nog fantastische muurschilderingen in het raadhuis bekeken.

Per trein (ruim 7 uur) zijn we daarna naar huis gereist. Het is inderdaad net zoals de reisboeken zeggen een prachtige rit over het Dovre-massief, tot 1000 m hoogte, met elanden naast de trein en ander fraais, maar we waren ook heel blij om uiteindelijk weer in Trondheim het Jernbanestasjon uit te wandelen... home sweet home!

Lofoten: deel II

Na de oversteek van Skutvik naar Svolvær op Lofoten reden we een paar dagen lang zuidwestwaarts richting een dorpje met de prachtige naam "Å", dat helemaal op de punt van de eilandengroep ligt. Daarvandaan hebben we een paar dagen later de boot terug genomen naar Bodø. Op Lofoten hadden we overal om ons heen steil uit zee oprijzende bergen, turquoise-kleurig water, kleine rode vissershuisjes, en houten stellages waar de kabeljauw aan te drogen wordt gehangen. Helaas was het weer wat matigjes dus hebben we her en der een museum bezocht. Het Lofotakvariet bijvoorbeeld, waar we allerlei vissen konden bekijken die we regelmatig op ons bord hebben sinds de verhuizing. De zeeduivel bijvoorbeeld (steinbit in het Noors). Mooi is anders maar hij smaakt er niet minder om.

Op een dag toen het weer wat beter was hebben we een combi-trip gedaan; eerst zijn we een eindje een landpunt op gereden met de camper, daarvandaan zijn we gefietst naar het beginpunt van een kustwandeling. Op het eindpunt van de wandeling hebben we uitgepuft in een restaurant om daarna terug te keren over de rotsen. Voordat we terug waren bij het startpunt hadden we het gevoel dat het een uur of 8 was dus we konden prima nog even de meegenomen hengels uitwerpen. Toen we uiteindelijk naar de fietsen terugwandelden met een joekel van een makreel en een paar koolvissen keken we voor het eerst op ons horloge en bleek het inmiddels bijna 1 uur 's nachts te zijn. Midnight fishing dus. Zelfs met onze Trondheim-ervaring waren we dus alsnog ons tijdgevoel kwijtgeraakt door de midzomernacht... De foto hieronder is genomen rond middernacht.

Hieronder wat mooie rode vissershuisjes ("rorbuer").

Na de oversteek hebben we Bodø bekeken. De stad werd, net als heel veel Noorse kustplaatsen, tijdens de Tweede wereldoorlog platgebombardeerd door de Duitsers die op jacht waren naar de Noorse koning die zich verschanst had in één van de vele kuststadjes. Daardoor is veel moois verloren gegaan en zijn veel steden, ook Bodø, grotendeels herbouwd na de oorlog. Vlak bij Bodø ligt een deel van een rivier dat Saltstraumen heet - "zoutstroom". Het is een van de grootste draaikolken ter wereld waar elke 6 uur de rivier een grote wervelende massa wordt. Daardoor is het ook een beroemde visstek. Stefan ving er in anderhalf uur 5 koolvissen. Dat schiet lekker op.

Verder zuidwaarts naar misschien wel de mooiste bezienswaardigheid van deze vakantie: de gletsjer bij Svartisen. Met een bootje kwamen we aan bij de voet van de gletsjer.

Naarmate we dichterbij kwamen werd het steeds indrukwekkender - het gesteente rondom de gletsjer was in allerlei grillige vormen gepolijst, en het zonlicht dat deels door het ijs van de gletsjer heen schijnt zorgt voor tientallen 'shades of blue'.

Na Svartisen zijn we rustig naar huis getoerd met de pensionadocamper. Na even snel een voorraad bosbessen en frambozen te hebben geplukt zijn we naar Zweden gevlogen - daarover meer in de volgende post. Omdat het zo mooi was nog eentje van de gletsjer als uitsmijter.