IJsvissen – terug naar Slindvatnet

Na het succes van vorig jaar besloten we ook dit jaar weer een weekendje door te brengen in de hytte bij Slindvatnet. Dit keer met Ola, Rune, Ragnhild en Lisbeth. Weer hadden we mazzel met het weer, het was ongeveer 0 graden en dat is voor ijsvissen natuurlijk berewarm. Op weg naar de hytte stond het verkeer opeens stil doordat er een 'tiur' op de weg zat (Auerhoen). Dat is een enorme vogel die bijna tot mijn heupen komt. Bij de invallende schemering kon ik nog net even een fotootje nemen met mijn mobiel.

Vorig jaar was het meer een spiegelgladde ijsvlakte, dit jaar was het ijs van ongeveer een meter dik ook nog eens bedekt met een half metertje sneeuw – dus voordat we het water onder het ijs bereikten waren we een flink stukje aan het boren. Na een aantal gaten in het ijs te hebben geboord en de diepte te hebben gemeten hadden we 3 van de 6 hengeltjes ‘in business’.

Toen sloeg het noodlot toe; de ijsboor knalde op een stuk steen onder het water en werd zodanig beschadigd dat we alleen nog de drie bestaande gaten konden gebruiken. Dat betekende dat we nu elke paar uur terug moesten om de gaten ijsvrij te houden, en eventuel vissen van de haak te halen. Resultaat was dat we besloten om ook nog eens na het avondeten – dwz rond een uur of tien ‘s avonds – terug het ijs op te gaan om de gaten nog een laatste keer te checken voor de nacht.

Vanwege het sneeuwdek op het ijs besloten we om de ski’s onder te binden en op weg te gaan. Een half uurtje later langlaufden we over het bevroren meer we met z’n vieren door de inktzwarte nacht, alleen verlicht door het licht van een mijnwerkerslampje en de neerdwarrelende sneeuw. Een kwartier lang was ons wereldje even heel klein – we hoorden alleen het geluid van de ski’s, en we zagen alleen de weerspiegeling van licht op de sneeuw. Eenmaal aangekomen bij de achtergelaten hengeltjes werd het volledig stil en stonden we alle vier even alleen maar in- en uit te ademen en te genieten van de pure, koude lucht, de sterrenhemel, en het feit dat het zo aardedonker was. Kers op de taart was toen we de hengeltjes een voor een ophaalden, en er door de ‘tunnel’ door het ijs opeens twee forellen op de sneeuw lagen, verlicht door het mijnwerkerslampje. Zo, dat was even lekker poetisch, maar tjonge wat was het een mooie belevenis.

Over naar wat praktische details: hier komt nog wat meer over de technische aspecten van ijsvissen. Bijvoorbeeld: wat is dit?

Juist, dit is een is-øse, oftwel een ijs-gaatjeslepel. Daarmee schep je klontjes ijs uit het geboorde gat. En dit hieronder is uiteraard een ijsvishengeltje (grootte: 50 cm totaal), plus een plankje om de draad omheen te wikkelen zodat de vis er niet met het hengeltje vandoor kan.

Een andere cruciaal ingredient: koffie. Sommigen nemen zelfs een hele ‘stormkeuken’ mee het ijs op waar doodleuk eitjes worden gebakken, verse koffie en soep worden bereid, brood wordt gesmeerd etcera.

En het totaalplaatje ziet er dan ongeveer zo uit: hier vist Lisbeth even uit de losse pols, met hengeltje in de hand, rugzak/gereedschapsdoos naast zich en het wak voor zich.

Ik kijk al uit naar volgend jaar…

3 favorieten

Na 4 jaar nadenken ben ik er uit. Mijn top-3 mooiste woorden in het Noors staat vast.

Op 3: gåsunger (=wilgekatjes)

Gåsunger betekent letterlijk “gansejonkies”. Dat is eigenlijk een prachtige beschrijving van die pluizige dingetjes die de overgang van winter naar lente markeren.

Plaats 2: frostrøyk (=wolkjes koude lucht die je uitademt, of die boven een wateroppervlak hangt)

We hebben er niet eens een woord voor in het Nederlands geloof ik, maar in Noorwegen heb je natuurlijk bijna het hele jaar kans op frostrøyk (“vriesrook”).

Onbetwist op 1: kjærlighet-på-pinne

Letterlijk: liefde op een stokje. Met andere woorden: een lolly. Ik dacht dat ik in de maling werd genomen toen iemand het woord voor het eerst gebruikte, maar neen… het is echt zo. Vraag je om een lolly in een snoepwinkel of bioscoop, dan vraag je naar.. liefde op een stokje. Briljant.

Kongsvinger

Deze week ben ik op reis naar Skarnes. De avonden breng ik samen met een kollega door in het nabijgelegen Kongsvinger. Surprise surprise, Kongsvinger is heel leuk, eigenlijk! Er is zowaar een vesting bovenop een heuveltop, en een bioscoop. Dat hebben we wel eens beroerder meegemaakt.

Kongsvinger ligt diep in het binnenland, zo’n 100 km ten noorden van Oslo. Het wordt er bar koud, deze week heb ik meegemaakt hoe –30 voelt. Ondanks de krakende kou moest ik met bevroren handen in het schemerdonker per se een paar foto’s maken… want tjongejonge wat ziet het er allemaal mooi uit zo…

Koud!

De thermometer blijft al een paar dagen steken op –21 graden. Dat is nog relatief mild, in dorpen verder het binnenland in wordt het tot –40 graden, maar ik vind –21 echt meer dan genoeg. Dan is het namelijk zo koud dat je allerlei vreemde verschijnselen krijgt:

- Als je een emmer water in de lucht gooit is het water bevroren voordat het de grond raakt.

- Mensen drukken de temperatuur doodleuk uit als ‘21 graden’ – zonder minus dus. Als het plus 2 og –2 is kan er nog onduidelijkheid zijn, maar bij –21 is er geen twijfel mogelijk…

- Voordat je een ritje in de auto kunt maken ben je eerst een kwartiertje bezig met de-icing terwijl de auto zielig staat te brommen. Zowel aan de buiten- als aan de binnenkant van het raam zit trouwens een dikke laag knalhard ijs.

- Doorgewinterde Noren halen hun coole zeehondenleren laarsjes uit de kast (zie foto).

Het komt er in ieder geval op neer dat de koude ‘s ochtends als je de deur open doet keihard je neus en mond binnen dringt, en dat je ondanks een wollen lange ekstra broek, zgn. bergwanten, een sjaal voor je gezicht, dikke muts op en natuurlijk 4 lagen kleding onder je jas binnen een uurtje koud bent tot op het bot. Gelukkig is dit een van de heftigste koudeperioden sinds de jaren 60, dus hopelijk is het snel voorbij en kunnen we weer in een zomerse –5 naar het werk wandelen. Ik verheug me er alvast op.

Kerstwens

2009 is net als voorgaande edities een jaar geweest waarin heel veel gebeurd is in ons leventje in Trondheim. Stefan heeft een nieuwe baan waar hij heel blij mee is, we hebben de zolderverbouwing afgerond, een tuinhuisje opgezet, we hebben een prachtige rondrit gemaakt door Zuid-Noorwegen... heel wat afgereisd langs allerlei obscure gemeentes in het hele land... zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan. We hopen op een even geslaagd 2010 en wensen iedereen het allerbeste voor 2010 toe - en natuurlijk eerst een prettige (en witte?) Kerst.

Jasper en Stefan

UFO

Terwijl Barack Obama per Air Force One in Oslo aankomt lees ik dat er nog meer ongewone verschijnselen aan de hemel zijn in Noorwegen:

Link

Visje

Vandaag had Stefan de mazzel om in een bootje van Kristoffer tunet (zie eerdere post) mee te kunnen om te vissen op de fjord. Dat is weer eens wat anders dan met een hengel op de kant staan. Het was op het water lang niet zo koud als je zou denken, en binnen een half uurtje lagen er een kabeljauw van iets meer dan een halve meter plus twee rode ponen in de boot.

Thuis alleen nog even fileren… et voila, een half uurtje later hadden we het avondeten weer in huis. Noorwegen is eigenlijk helemaal niet zo duur, dus…

Overstekende elanden

Een van de meer serieuze problemen in Trondheim is het gevaar dat overstekende elanden veroorzaken op de snelweg naar Oslo. Het krioelt van de elanden in Noorwegen, en zelfs al worden er jaarlijks heel wat neergeknald, toch is het absoluut niet onmogelijk dat je in het donker tegen een eland aanrijdt. Aangezien zo’n beest minstens 500 kg weegt betekent dat doorgaans een total-loss auto plus een beschadigde chauffeur.

Nu is er dan eindelijk iets op gevonden: een setje camera’s langs de snelweg, en met wat beeldherkenning en dergelijke wordt elke eland die in de buurt van de snelweg komt direkt gesnapt. Daarna worden er waarschuwingsborden geaktiveerd die verdere ongelukken hopelijk zullen voorkomen.

Zie ook dit filmpje (in het trøndersk).

http://www.adressa.no/tv/?id=12537

Granvin en Vindafjord

Deze week ben ik op toernee door Zuid-west Noorwegen. Eerst per vliegtuig naar Bergen, en dan per huurauto verder via Granvin naar Vindafjord. Op een donkere en regenachtige maandagavond ben ik ondanks de gevaarlijke wegen met talloze kuilen, overstekende herten en scherpe bochten heelhuids aangekomen in Granvin - een gehucht met minder dan 1000 inwoners. Terwijl ik in Granvin ben is een delegatie Granvin-jeugd afgereisd naar Oslo om daar te demonstreren tegen hoogspanningsleidingen op de Hardangervidda, zie ik 's avonds op het journaal.

De volgende ochtend is de Granvin-jeugd opnieuw op het journaal, ditmaal omdat hun bus ergens in een greppel is beland. Gelukkig zijn er geen dodelijke slachtoffers, maar het doet me wel weer beseffen hoe link het eigenlijk is om je per auto of bus te verplaatsen in Noorwegen. Je moet ver, heel ver zuid- of oostwaarts voordat je vergelijkbaar beroerde wegen tegenkomt (ik denk aan bv Nigeria of Afganistan)...

Morgen zal ik proberen om niet het nieuws te halen op weg naar het vliegveld in Haugesund (vanwaar ik trouwens per Nederlandse Fokker-50 naar Bergen vlieg!).

UPDATE: de reis per Fokker-50 was zo turbulent dat de piloot van tevoren waarschuwde dat het een bumpy ride zou worden... en dat, op het hoogtepunt van het gestuiter, het boek wat ik aan het lezen was uit mijn handen schoot...

Herfst

Dit jaar is de zomer in een vloek en een zucht overgegaan in een natte en druiligere herfst. Da’s jammer, maar nu kan in ieder geval weer onze gezellige houtkachel elke dag aan. De voorraadkast en de vriezer puilen nog uit van de forellen, de paddestoelen en de vele potten jam dus voorlopig ziet het er naar uit dat we de winter gaan overleven. Een paar weken geleden liepen we nog in een t-shirt rond in Nederland voor het jaarlijkse rondje langs de velden, en gisteren wandelden we alweer door een besneeuwd berglandschap.In Nederland kreeg ik ook dit jaar weer regelmatig goedbedoelde vragen als ‘voel je je nou Noor of Nederlander?’ / ‘wanneer komen jullie weer terug eigenlijk?’ / ‘spreek je Noors op je werk?’ dus ik had weer mooi wat stof tot nadenken. En wat blijkt? ik ben niet helemaal zeker van de antwoorden! Alleen de laatste vraag is een eitje: jazeker, ik spreek al jaren alleen Noors op mijn werk. Maar nu de rest.

Toen ik in het vliegtuig zat dat opsteeg van het vliegveld in Trondheim keek ik naar beneden en kreeg een brok in mijn keel toen ik me realiseerde dat ik niet een of ander prachtig vakantieland achter me liet, maar dat ik zojuist over mijn eigen huis was heen gevlogen. Tegelijkertijd verlangde ik net zo hard naar een weekje Nederland; niet alleen naar familie en vrienden, maar ook naar een herfstig geurend loofbos met echte hoge bomen, ruimere keus in de supermarkt, en de direktheid van Nederlanders. Laatst hoorde ik een Frans liedje dat de situatie perfekt beschrijft:

J’ai deux amours – mon pays et Paris

En zo eenvoudig is het ook voor mij – ook ik houd zowel van Nederland als van mijn nieuwe thuisland! Een luxeprobleem.

Toch zijn er momenten dat het weer eens heel duidelijk wordt dat mijn wieg in Brabant heeft gestaan, niet in Trøndelag. Op zo’n leuk trønderfest bijvoorbeeld waar ik laatst was, waar bijna alle aanwezigen zich geroutineerd in het vaste feestpatroon voegen (drinken, nog meer drinken, onbestemd soepje eten, meer drinken, zat naar huis waggelen). Nou heb ik niet zo’n probleem met een borrel of twee, maar op een gegeven moment zijn echt alle aanwezigen wel heel grondig aangeschoten, en dan vind ik het eigenlijk wel best om het pand te verlaten. In het trøndersk onderbroekenlol uitkramende dames van gevorderde leeftijd zijn niet echt bevorderlijk voor mijn nachtrust. Op zulke momenten voel ik me, om het bij het muzikale te houden, een Englishman in New York – ja, ik spreek de taal, maar toch ben ik een buitenstaander.

Wanneer we terugkomen naar Nederland, daar hebben we het thuis zelf ook wel eens over. Voorlopig blijven we nog wel een tijdje hier, maar komt er verandering in onze plannen dan ben je de eerste die het leest ok?