Ting og tang

Ting og tang - van alles en nog wat. Om te beginnen de zinderende zolder die nu echt bijna klaar is. Morgen komen er zelfs stopkontakten, en dan duurt het niet langer meer of we kunnen eindelijk het gereedschap gewoon weer opbergen, en hebben niet voortdurend zaagsel meer in alle hoeken en gaten. Nadat de trap is geplaatst hebben we voor de 3 raampjes een bekisting gemaakt, parket gelegd, een boilerhok en opbergruimte gemaakt, en schuifdeuren geplaatst.

Verder zijn de jordskokk (zie http://trondheimfjord.blogspot.com/2008/05/jordskokk.html) nu meer dan 2 meter hoog en ze bloeien nog ook. Tijdens de tuin-dugnad (=vrijwilligersdag) gaan we lunchen met jordskokk-soep.

Høst

Høst betekent herfst, en ook dat het tijd is voor paddestoelen. Nu de temperaturen 's nachts hard op weg gaan naar het vriespunt en we na ons werk nog net een paar uurtjes over hebben voordat het donker wordt springen we af en toe snel nog even in de auto voor een avondwandelingetje.

Deze keer werd het Vassfjellet (in de zomer ziet dat er zo http://trondheimfjord.blogspot.com/2006/07/vassfjellet-beklimming.html uit). Al na 100 meter vonden we een nestje eekhoorntjesbrood, op zijn Noors steinsopp (steenpaddestoel). Zowel de Noorse als de Nederlandse naam is goed gekozen - deze paddo's lijken inderdaad op stenen en het vlees is ook erg stevig, en heel vaak zit er een stel fikse voortanden in de hoed.

Even verderop was er opeens een stuk bosbodem geel van de cantharellen/kantarellen (plus een verdwaalde piggsopp = gele stekelzwam).

Op de hoogste delen van Vassfjellet lag al sneeuw, dus het duurt nu niet lang meer of de winterbanden kunnen weer uit de kast. We hebben nu in ieder geval genoeg bessen en paddestoelen verzameld om een winter vooruit te kunnen...

Even in Nederland

Bart, Sander, Tom, Wouter, Marloes, Mike, Peter, Wendy, Ben, Willem, Edwin, Ruud, Mirjam, Sanne, Karsten, Chiel, Loes, Jan en Hetty (in order of appearance) - allemaal bedankt voor jullie gastvrijheid/gezelligheid. Leuk om weer even bij te kletsen met familie en vrienden. Misschien wel het allerbijzonderste van deze editie van 'een weekje Nederland': 12 uur jonge baby Loes. Wat een eer en wat een goede timing Sanne en Karsten! Gefeliciteerd!

Bergen

Of ik niet een kursus wilde houden in Bergen voor 4 kleine 'eilandgemeenten' Fusa, Meland, Radøy en Gulen? Maar natuuuuurlijk! - Bergen is misschien wel Noorwegens mooiste stad en ik was er nog nooit geweest - dus reisde ik met alle plezier al het weekend voor de kursus zuidwaarts.

Bergen is een Stad - met echte files, bijna-serieus openbaar transport, heel veel restaurants en allerlei stadse fratsen. Er valt ook enorm veel regen doordat vochtige oceaanlucht opstijgt min of meer boven de stad, maar dit weekend was het heerlijk droog en warm. De kursus verliep na het weekend prima, em ik ben al benieuwd waar de reis de volgende keer heen gaat...

Hattfjelldal

Hattfjelldal is een gemeente in het zuidoosten van Nordland, zo'n 5 uur reizen ten noorden van Trondheim. Er wonen 1450 mensen op een oppervlak dat bijna dubbel zo groot is als de provincie Utrecht, dus erg dicht bevolkt is de gemeente niet. Tot voor een paar jaar geleden was Hattfjelldal een rijke gemeente vanwege de inkomsten uit de waterkrachtinstallaties, maar in een poging om nog meer geld binnen te halen besloot het gemeentebestuur op advies van een investeringsfirma (Terra) te beleggen in hedge-funds in de Verenigde staten. Dat beleggingsavontuur pakte nogal verkeerd uit - samen met 3 andere gemeentes raakte Hattfjelldal een bedrag van 451 miljoen kronen (=55 miljoen euro) kwijt. Daardoor is Hattfjelldal inmiddels een landelijk bekende gemeente in geldgebrek.

Voor alle problemen bestaat een oplossing, en wat ligt meer voor de hand dan gewoon de pot met belastinggeld opnieuw zien te vullen? Bijvoorbeeld door invoering van vastgoedbelasting... en door direkt vol gas te geven en het allerhoogste tarief te kiezen als belastingniveau. Ik zal dit blog verder niet vervuilen met meer politiek, maar heb toch het gevoel dat een of twee vraagtekens op zijn plaats zijn. Anyway, waar vastgoedbelasting ingevoerd wordt is cursus nodig, en die eer viel mij toe - mijn eerste solo-cursus in het Noors dus.

Maandagavond stapte ik de op de trein richting Trofors (40 km ten westen van Hattfjelldal). Ik wilde driftig op zoek naar coupé 1 plaats 15, maar hoefde niet lang te zoeken: de trein bestond maar uit 1 wagon. Naarmate de reis vorderde werd het landschap steeds groter en de trein alsmaar kleiner, totdat het op het laatst nog maar een speelgoedtreintje leek dat tegen de heuvels op ploeterde.

Er rijd 1x per dag een bus van Trofors naar Hattfjelldal, en die vertrekt 5 minuten voordat de trein aankomt, dus ik werd opgehaald door een ambtenaar die gelukkig weer een beetje kon lachen om de zaak die inmiddels bekend staat als het Terra-schandaal.

Hattfjelldal is 2680 km2 groot, en bezit 1 rotonde en 0 stoplichten. Het enige hotel in de gemeente had toen ik er overnachtte ongeveer 3 gasten, en verder daalt het aantal inwoners elk jaar. Dat heeft iets treurigs, maar aan de andere kant is zoveel rust en ruimte ook wel fantastisch. Een Nederlands echtpaar is verhuisd naar Hattfjelldal en houdt ook een blog bij: http://fjellgard.punt.nl/.

De cursus verliep verder best soepel, het was alleen af en toe een beetje lastig met het plaatselijke dialekt - we hebben best veel vrienden uit Nordland en Troms, maar die komen allemaal uit Harstad en Tromsø, en da's toch weer gauw een 500 km verder naar het noorden, dus weer een heel ander dialekt.

Hieronder nog even de berg waarnaar Hattfjelldal ('dal van de hoed-berg') vernoemd is (plaatje afkomstig van wikipedia deze keer)

Pap en mam op bezoek

Dit jaar doen pap en mam een rondje Noorwegen. Eerst bij ons op bezoek in Trondheim, daarna verder naar Bergen en de Sognefjord. Hierboven het Waisenhuset (weeshuis uit 1635) en de katedraal op de achtergrond.

We besloten om het weekend samen door te brengen bij Gråvatna. Na een pittige wandeling steil de berg op door moeras en heide kwamen we uiteindelijk bij de hytte aan. We hadden al bosaardbeien, bosbessen en mølter (die gele nepbramen ja - Stefan houdt een emmer in zijn hand met een kilo mølter) gegeten maar moesten nog wel even een setje forellen zien te vangen voor onze avondmaaltijd. Dat is goed gelukt, we vingen 4 prachtige vissen die recht de pan in konden.

De wandeling terug ging een stuk makkelijker, heuvel af, zonder veel bagage en in heerlijk weer. Na dit prachtige weekend ging de reis verder zuidwaarts... waar het vast bijna net zo mooi was als in de buurt van Trondheim.

Stokkøya

Over Stokkøya hadden we al veel moois gelezen en gehoord. Het eiland ligt aan de noordkust van Fosen (het schiereiland aan de andere kant van de Trondheimsfjord) en is onder andere bekend vanwege het strandrestaurant. Zo'n strandtent is heel ongebruikelijk in Noorwegen, maar de eigenaars van een van de beste restaurants in Trondheim (Credo) dachten het gokje wel te kunnen wagen - en met succes.

Op weg naar Stokkøya reden we over de brug waar de Hurtigruta elke dag om 16:10 onderdoor vaart. We hebben midden op de brug een setje foto's gemaakt voordat de boot die vlak onder ons door vaarde enorm hard toeterde en de rook van de schoorstenen ons bijna van de brug af blies. Daarna zagen we de boot verder door de nauwe fjord varen verder richting Tromsø.

Eenmaal kamperende op het eiland hebben we een weekend genoten van de hittegolf (30 graden), teveel rosé gedronken en goed gegeten in de strandtent. Verder hebben we nog een eind gewandeld en gefietst naar Harbak, bekend vanwege Harbak hola - een gat in een rotswand dat 150 m de duisternis in leidt. Vlak voordat we de de rotswand binnengingen maakten we kennis met een familie die fakkels had meegenomen, zodat we helemaal tot de laatste van de 150 meters konden doorwandelen. Of kruipen/klauteren eigenlijk, want af en toe hingen we horizontaal tussen twee rotsblokken met een fakkel in een hand...

Nog een mooi plaatje van de weg terug naar huis waar we Saskia en Jeroen plotseling op bezoek kregen, en waar we de volgende dag weer vlijtig aan het werk konden:

Terug naar Gråvatna

Na het weekendje vissen bij Gråvatna vorig jaar (zie http://trondheimfjord.blogspot.com/2007/09/oterfisking-in-grvatnet.html) hebben we het weekend nog eens dunnetjes over gedaan, dit keer met Frank en Jeremy. We hebben inmiddels zelf maar geinvesteerd in een 'oter' en beginnen de truc aardig onder de knie te krijgen. We visten dankzij de oter vrij snel een paar maaltjes forel bij elkaar, en ongeveer 5 forellen waren groter dan de grootste van vorig jaar.

Hoogtepunt van het weekend was misschien wel een opvallend witte rendierbok. Vorige jaar zagen we die op de weg terug een eindje van ons vandaan wegrennen, maar dit keer kwam hij (misschien was het wel dezelfde) water drinken bij het meer. Het beest leek niet echt bang dus ik sprong op de kant om dichterbij te kunnen komen. Voetje voor voetje kwam ik steeds dichterbij, tot op 10 meter afstand. Ik dacht altijd dat rendieren nogal schijterig zijn maar deze bok had daar hele andere ideen over. Hij draaide zich naar me toe, nam een aanloopje en kwam in draf mijn kant op. Dat leek me een goed moment om achter een boom te springen en hard 'Gaat heen' te roepen, om daarna weer snel de boot in te rennen. Maar onvergetelijk was het wel. Wat een prachtig beest.

Folldal

Folldal is een gemeente met een oppervlakte van 1275 vierkante kilometer. Dat is bijna even groot als de provincie Utrecht. In Folldal wonen 1674 mensen. In de provincie Utrecht 1200000. Je kunt dus gerust stellen dat Folldal niet zo heel dicht bevolkt is - maar in het gemeentehuis is het een drukte van jewelste want ook deze gemeente wil per sé vastgoedbelasting gaan invoeren. Op weg dus naar Folldal city.

Folldal ligt aan de zuidoostkant van het Dovre-massief, precies op de waterscheiding eigenlijk tussen 'Oslo' en 'Trondheim'. De riviertjes in het noorden van de gemeente leiden uiteindelijk naar Trondheim en Røros, in het zuiden monden andere prille riviertjes uit in de Oslofjord. De hele gemeente ligt hoog in de bergen, waar eigenlijk alleen nog mos, heide, bergmeertjes en boothuisjes + buiten-wc's (zie boven) te vinden zijn.

Verder heb je zo hoog in de bergen een typisch Noors fenomeen - de 'seter'/'sæter': de zomerboerderij. Vroeger trokken mensen vanuit het dal het hooggebergte in met medeneming van de hele kudde koeien, schapen, varkens etc. De beesten konden dan grazen zodra de sneeuw was weggesmolten, en de mensen genoten van een 'the hills are alive' zomer. Tegenwoordig worden veel van die zomerboerderijen gebruikt als vakantiehuisje maar in sommige gemeentes waaronder Folldal zijn veel van 'setre' nog altijd in bedrijf.

In het zomerseizoen worden kuddes schapen losgelaten in de bergen. Er worden er wel een flink aantal opgevreten door (geen grap!) beren, wolven, veelvraten, lynxen en andere roofdieren, maar de lammetjes van dit jaar zijn zich nog van geen kwaad bewust - hieronder leert er een hoe je moet herkauwen. Hopelijk leert hij snel want in september komt de eerste sneeuw al weer...

Jonge elanden

Elanden (elg in het Noors) zijn talrijk in Noorwegen. Er wordt flink op ze gejaagd maar desondanks kan het nog steeds goed gebeuren dat je in de Bymarka een eland tegen het lijf loopt. Meestal staan ze gewoon heerlijk meditatief te grazen en zijn zo stil dat je ze nauwelijks in de gaten hebt, maar af en toe gaan ze aan de wandel en dan vinden ze ook zelfs de buitenwijken van Trondheim enorm interessant.


Elanden zijn grote beesten - tot 600 kg zwaar en 2.20 m schofthoogte. Ze zien slecht en zijn nogal suffig dus ze worden regelmatig aangereden door treinen. Daarom had tot een paar jaar geleden de machinist van een trein ook altijd een jachtgeweer bij zich zodat hij eventuele verongelukte elanden op humane wijze kon afmaken. Door een verandering in de wapenwet moest er een tijd lang eerst worden gebeld naar de dichtsbijzijnde grote stad om daar vandaan een dierenarts in te vliegen die het beest na urenlang lijden kon afmaken, maar gelukkig is aan die idiotie een einde gekomen en heeft elke machinist nu weer een geweer onder de stoel liggen.


Meestal kun je rustig op enige afstand voorbij een eland lopen, behalve als er een moeder + kalf voor je neus staat - dan kun je maar beter gaan rennen. Een elandmama @ 500 kg kan nogal fel uit de hoek komen. In deze tijd van het jaar beginnen elandkalveren de wereld te verkennen. Dit stukje stond in de krant:




Kort door de bocht staat er dat een elandkalf een garage had uitgekozen om een schoonheidsslaapje te houden. De opgetrommelde politiepatrouille heeft na rijp beraad, (in al haar wijsheid red.), besloten om... het kalf te wekken.


Vandaag tijdens een wandeltochtje door de Bymarka, in een van de drukste delen van het gebied vlak bij de stad, stond er opeens een elandkalf midden op de weg. Zo'n beest is toch al gauw 1.50m hoog en we waren eerst van plan om een sprintje te trekken richting de parkeersplaats, maar er was geen big mama in de buurt en het kalf stond heel relaxed te grazen en leek totaal niet geinteresseerd in toeschouwers, dus we konden tot op letterlijk 5m afstand komen van het beest. Nou zijn elanden niet echt moeders mooiste maar zo'n kalf op een paar meter afstand is toch wel heel bijzonder. Foto's met de mobiel genomen, en ik zie dat ik de lens weer eens schoon moet maken - maar anyway - hier is de mooiste natuurbelevenis van 2008 tot nu toe.